.
SüS TaŞLaRı
Doğal Kıymetli TaŞLaR

RENK


RENK 

Renk, minerallerin fiziksel özellikleri arasında ilk başta ve en kolay gözlenen özelliğidir. Ayrıca bir çok mineral için karakteristik bir özellik olup minerali tanıtan kriterlerden biridir. Birçok mineralin rengi değişik olabilmektedir. Şek. 6.7. Renklerin üç farklı birimle gösterildiği spektrum. Bölüm 6,Fiziksel Özellikler 113 Renk, gözümüzün elektromagnetik spektrumdan “görünen ışığı” görebilmesi ile ilgilidir. Görünen ışık, bu spektrumun yaklaşık olarak 350 – 750 nanometre (1 nm = 10 angström) aralığındaki dalga boylarını kapsar



Işığın yoğun bir madde ile etkileşmesi sonucunda meydana gelen yansıma, kırılma, yayılma ve emilme (absorbsiyon). Emilen ışığın bir kısmı floresans olarak yeniden yayılabilir. Beyaz ışık bir mineralin yüzeyine çarptığı zaman; mineralden geçer, saçılır, yansır, kırılır veya mineral tarafından emilir. Işığın kısmen saçılması ve yansıması, mineralde cila özelliği olarak algılanır. Geçen ışık mineral tarafından emilmezse (absorbsiyon) bu mineral yansıyan veya geçen ışıkta renksiz görünür. Mineralden geçen ışığın belirli dalgaboyları emilebilir. Geriye kalan ve mineralden geçip göze ulaşan dalgaboylarındaki ışınların kombinasyonu bir renk olarak algılanır. Örneğin beril; bileşimindeki Fe3+ ve Cr3+ gibi kromofor (renk meydana getirici) geçiş elementleri, H2O ile CO2 gibi moleküllerin varlığı ve kristal kafesindeki titreşimlerin neden olduğu absorbsiyonların sonucunda renkli görünür. Bir atomda farklı kabuklarda ve yörüngelerde bulunan elektronların, birbirinden farklı ve belirli enerji seviyeleri vardır. Elektromagnetik bir ışın bir malzeme ile etkileşince, dalga boyları elektron seviyeleri arasındaki enerji farkına eşit olan ışınlar emilir ve bu elektronlar bir seviyeden başka bir seviyeye sıçrarlar. Renkli minerallerde belirli elektron seviyeleri arasındaki enerji farkı, görünen ışığın dalgaboyları aralığındandır. Bu nedenle beyaz bir ışık minerale çarptığı zaman belirli dalgaboyları emilir (yani spektrumdan çıkar), bu da elektronların bu seviyeler arasında sıçramasına neden olur. Elektronlarla ilgili olan ve minerallerin renkli görünmesine neden olan başlıca olaylar; kristal alan geçişleri, moleküler yörünge geçişleri ve renk merkezleri olarak sınıflandırılırlar. Kristal alan geçişleri, “geçiş elementlerinde” kısmen dolu olan 3d yörüngeleri arasındaki elektron geçişleridir. Bu geçişler genellikle; Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni ve Cu gibi geçiş elementlerinin bulunduğu minerallerde meydana gelirler. Bu elementlerde kısmen dolu olan 3d yörüngeleri görünen ışığın enerjisiyle kolayca uyarılabilirler. Bu tarzdaki elektron geçişleri renk oluşmasının esasını meydana getirirler. Moleküler yörünge geçişleri, bitişik iyonlar arasındaki valans elektronların ilerigeri geçişleri ile meydana gelirler. Bitişik iyonlar tarafından ortak olarak kullanılan bu elektronlar molekülün ortak yörüngesine aittirler. Bunlar, molekülü meydana getiren atomlardan herhangi birinin valans elektronu konumundan çıkmış haldedirler. Moleküler yörünge geçiş örneklerine birçok mineralde rastlanabilmektedir. Örneğin Fe2+→ Fe3+ yük transfer geçişinde, A konumundaki Fe2+’den B konumundaki Fe3+’e bir elektron geçer. Böylece Fe2+ (A) + Fe3+ (B) ↔ Fe3+ (A) + Fe2+ (B) eşitliğine göre A konumunda Fe3+, B konumunda ise Fe2+ meydana gelir. Terslenebilen bu elektron sıçrama hareketlerinin enerjisi genellikle görünen ışığın dalga boylarındadır. Birçok mineralde görülen kuvvetli mavi renk bu geçişlerle ilgilidir. Örneğin, glokofan (mavi amfibol), disten (genellikle mavi) ve safir (korundun mavi renkli mücevher türü) bu duruma ait örneklerdir.

 Renk, mineral yapısındaki kusurların bir sonucu olabilir. Bazı yapısal kusurlarda hapsedilen ve herhangi bir birey atoma bağlı olmayan bir elektron, renk meydana getirebilir. Bunun yanında bir elektronun eksik olması, yani bir deliğin varlığı da aynı etkiyi yapar. Bu tipteki yapısal özelliklere renk merkezleri denir. Lacivert renkli floritin (CaF2) rengi, yapısındaki kusurlardan kaynaklanır.  F– iyonları ağında meydana gelen bu kusurlar;

1) F– iyonunu yerinden söküp yapıdaki başka bir konuma yerleştiren yüksek enerjili radyasyon (X-ışınları),
2) Floritin aşırı miktarda Ca’un bulunduğu bir kimyasal ortamda büyümesi,
3) Bir elektriksel alan etkisiyle bazı F– iyonların kristalden çıkartılması gibi sebeplerden kaynaklanır.

Ancak yapının nötr kalması gerektiğinden, boş kalan yerde genellikle bir elektron bulunur ve  bir “elektron renk merkezi” meydana gelir. Bu elektron, çevresindeki herhangi bir çekirdeğe bağlı değildir. Elektronun komşu iyonların yörüngeleri arasındaki hareketi, renklenme ve optik floresans meydana getirir. Bazı kuvars kristallerinde görülen duman rengi bir “delik renk merkezi” ile ilgilidir. Bu kuvarslarda bir miktar Al3+, Si4+’un yerini almıştır. Elektriksel nötralizasyonu sağlamak için, kafes içinde bazı Na+ veya H+ iyonları da bu yer almaya eşlik ederler. Tetraedral konumdaki Si’un yerine Al’un yer aldığı bu kuvarslar, birkaç dakika şiddetli X-ışınları, gama ışınları veya uzun jeolojik dönemler boyunca düşük dereceli radyasyon etkisi altında kalırlarsa “delik renk merkezleri” meydana gelir. Radyasyon, Al3+ iyonuna bitişik olan oksijen atomunun ait elektron çiftinden bir elektronu çıkartır ve yörüngede tek bir elektron kalır ( Eksik elektrona delik denir. Geride kalan elektron da florit örneğinde olduğu gibi komşu yörüngelere sıçramalar yapar. 

Bir mineralde renklenme meydana getiren bir başka sebep de minerale mekanik olarak karışan safsızlıklardır. Bu safsızlıklar, aslında renksiz olan bir minerale çeşitli renkler kazandırabilirler. Örneğin, içinde çok ince ve saçılmış durumda klorit içeren kuvars yeşil renkli, mangan oksit veya karbonun varlığı nedeniyle kalsit siyah renkli olabilir. Hematit en yaygın renk verici bir safsızlık olup birçok minerale kırmızı renk verir. 



Renklerine Göre Değerli Taşlar

Taşların ışığı yansıtırken aldıkları büyüleyici görünüm, insanların ilgisini her zaman çeker. Taşların içinden geçen ışık kırılmaya uğramadığı zaman. kuvars kristali gibi şeffaflaşır. Eğer ışık dalgaları taş tarafından emilirse, renkler ortaya çıkar ve taş yarı şeffaf ya da mat bir görünüm alır. Işık dalgalarının bir kısmını geçiren taşların görünümleri yarı şeffaftır. Aytaşı ve akiği bu tür taşlara örnek olarak verebiliriz. Mavi akik ve lapis gibi mat görünümlü taşlar ise ışığın geçmesine izin vermezler.

Kırmızı Taşlar

• Ruby 
• 
Spinel 
• 
Garnet 
• 
Turmalin 
• 
Andezin 
• 
Zirkon

Kırmızı taşlar dünyadaki nadir renklerden biridir. Güvercin kanı yakut gibi saf kırmızı ve son derece nadirdir. Çoğu kırmızı taşlar turuncumsu kırmızı (spinel), pembe-kırmızı (lal, lal) veya morumsu-kırmızı (rubellite turmalin) vardır.

Burma Yakut

Kırmızı Spinel

Rodolit Garnet

Rubelit Turmalin

 

Rodonit 

Kırmızı Zircon

Kuprit

   

Mavi Taşlar

 Safir 
• 
tanzanit 
• 
Topaz 
• 
Zirkon 
• 
Spinel 
• 
Aquamarine 
• 
Apatit 
• 
Lapis Lazuli 
• 
Turmalin 
• 
Paraiba Turmalin 
• 
Aytaşı 
• 
Iolite 
• 
Kyanite 
• 
Akik 
• 
Florit
Mavi taşlar daha yaygın bir mücevher olmasına rağmen, çok az sayıda bazı taşlar, saf doymuş mavi görülür. Tanzanit bazen yakın geliyor olsa da, Safir gerçekten tek örnektir. Diğer mavi taşlar grimsi-mavi (spinel, Benitoyit), yeşilimsi-mavi (zirkon, apatit, turmalin, mücevher silika) veya pastel mavi (akuamarin, topaz) olma eğilimindedir.

 Mavi Safir

Tanzanit

Mavi Spinel

Aquamarine

Mavi Zircon

Mavi Apatit

Renk Değiştiren Fulorit

Bentoit

Mavi Topaz

 

Cennet Turmalin

Sliika

Mavi Turmalin

 

 

Yeşil Taşlar

• Zümrüt 
• 
Turmalin 
• 
Paraiba Turmalin 
• 
Krom Turmalin 
• 
Tsavorite Garnet 
• 
Demantoid Garnet 
• 
Krom Diopside 
• 
Peridot 
• 
Jade 
• 
Apatit 
• 
Safir 
• 
Aventurin 
• 
Prehnit 
• 
Akik 
• 
Yakut-zoisit

Yeşil taşlar dünyanın en iyi renk seçeneklerini sunuyor. Zümrüt, jadeit, tsavorit granat ve Demantoid granatın gibi yeşil taşlar oldukça nadirdir. Yeşil tonlu taşlarda krom, vanadyum veya demir izleri vardır

Zümrüt

Savorit Garnet

Krom Turmalin

Demantoid Garnet

Krom Diopsid

Peridot

Sphene

İdokraz

Rehnit

Yeşil Turmalin

Yeşim Taşı

Yeşil Safir

Mali Garnet

Krizoberil

Aktinolit Kedi Gözü

 Krizopras

 Krom Kalsedon

Ambigonit

Apatit

 

Yeşil Kuvars

Yeşil Fulorit

     

Pembe Taşlar

• Safir 
• 
Turmalin 
• 
Spinel 
• 
Rhodolite Lal 
• 
Rose Quartz 
• 
Künzit 
• 
Morganit

En iyi pembe taşlar, pembe tonlarını en geniş sergileyen, safir, spinel ve turmalindir. Nispeten pahalı değildir ve büyük boyutlarda bulunabilir. Künzit ve Morganit popülerdir.

Pembe Safir

Pempe Spinel

Pempe Turmalin

Kunzit

Morganit

Pezotait

 Padparaysya Safir

Rodokrasit

   

Sarı/Altın ve Bronz Taşlar

• Safir 
• 
Citrine 
• 
Yangın Opal 
• 
Tourmaline 
• 
Sphene 
• 
Zircon 
• 
Orthoclase 
• 
Chrysoberyl 
• 
Beryl 
• 
Spodumene 
• 
Quartz 
• 
Agate 
• 
Diamond

En değerli sarı veya altın renkli mücevherlerdir. İçlerinde safir ve emperyal topaz vardır. Citrine ve sarı beril oldukça çekici ve yaygındır. Sarı turmalin nadir bulunur.

Sarı Safir

Sarı Beril

Sarı Turmalin

Bal Zircon

Sitrin

Sarı Fulorit

Scapolit 

Sphene

Görkemli Topaz

 

Turuncu Taşlar

• spessartite Granat 
• 
Zirkon 
• 
Fire Opal 
• 
Safir 
• 
Turmalin 
• 
Imperial Topaz 
• 
Aytaşı 
• 
Yıldız Aytaşı 
• 
Citrine 
• 
Andezin

Canlı turuncu taşlar iyi olarak kabul edilir. Örneğin diğer taşlarda  safir, spinel, turmalin ve Meksika yangın opal turuncu tonlarında bulunabilir.

 Turuncu Safir

Sipesartit Garnet

Turuncu Turmalin

Görkemli Topaz

Sitrin

 Turuncu Spinel

Meksika Opal

Spalerit

Padparasya Safir

Rodokrosit 

Mor Taşlar

• Safir 
• 
Citrine 
• 
Yangın Opal 
• Tourmaline 
• 
Sphene 
• 
Zircon 
• 
Orthoclase 
• 
Chrysoberyl 
• 
Beryl 
• 
Spodumene 
• 
Quartz 
• 
Agate 
• 
Diamond

Menekşe renkli taşlar nispeten azdır. Takı için en popüler taş Ametistdir. Kalsedon genellikle gri-lila renklerden oluşur. Safir ve Spinel bazen menekşe renkli bulunabilir.

 Ametist

Mor Fulorit

 Kalsedon

Skapolit

 

Violet Safir

Mor Spinel

Jeremejevit

   

Beyaz/Renksiz Taşlar

• Elmas 
• 
Safir 
• 
Zirkon 
• 
Aytaşı 
• 
Topaz 
• 
Ateş opal 
• 
Jade 
• 
Kuvars 
• 
Akik

Renksiz taşlar içinde en değerli mücevher Elmasdır. Nadir bulunur. Alternatif olarak beyaz safir, beyaz zirkon, goshenite (beyaz beril), petalite ve Danburit kullanılabilir.

Elmas

Beyaz Safir

Beyaz Zircon

Goshanit Beril

Petalit

Danburit

Beyaz Turmalin

Aytaşı

   

Kahverengi / Bronz Renkli Taşlar

Kahverengi taşlar sektörde popüler renk değildir. Ama böyle emperyal topaz şeftali-portakal-bronz gibi bazı önemli istisnalar vardır.
• Dumanlı Kuvars 
• Tiger gözü 
• Akik 
• Turmalin 
• Imperial Topaz
Satın Brown ve Bronz Taşlar



Gri / Gümüş Renkli Taşlar

Gri veya gümüş ağırlıklı olarak çok az taş vardır . Bizim tecrübelerimize göre en popüler olan parlaklığı ve tek kırılma özelliği ile spinel  en iyi gri ve gümüş rengini göstermektedir.

GemSelect gri ve Şerit taşlar• Spinel 
• Turmalin 
• Florit



Siyah Renkli Taşlar

Piyasada (ışınlama tarafından üretilen) siyah elmas mevcuttur. Ancak bugüne kadar en popüler siyah taş turmalindir. Siyah yıldız safir sadece Chanthaburi bulundu, Tayland da çok popülerdir.

• Elmas 
GemSelect Doğal Siyah Taşlar• Turmalin 
• Onyx 
• Akik 
• Safir 
• Yıldız Safir

Çok Renkli Taşlar

 
Tourmaline
 
Ametrine
 
Fluorite
 
Andalusite
 
Opal
 
Sphene
 
Sapphire
 
Mystic Topaz
 
Mystic Quartz

Bazı sıradışı taşlar farklı renkler gösterebilirler. Özellikle iki renkli ve üç renkli turmalin ve Ametrine olarak bilinen taşlar mor ve altın kuvars görüntüler vermektedirler. Opal rengi ise en ünlüsüdür.

Renk Değiştiren Turmalin

Ametrin

Rekiyos Opal

Çok Renkli Fulorit

 

 



Süstaşlarında Hızlı Renk Klavuzu 



Bir GEMSTONE renk onun en belirleyici ve tartışmasız bir taş en önemli özelliğidir. Taş rengine bağlı karar verirken dikkate almanız gereken renk , tonve doygunluk .

 

renk

GemSelect renk TekerlekH ue renk tekerleği üzerinde bir rengin konumu belirtir. Altı temel tonlar vardır: menekşe, mavi, yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı. Bu birincil tonlar arasında böyle mavi-yeşil gibi ikincil tonları vardır. Bazı taşlar karışık tonları var. Örneğin, safir"biraz morumsu-mavi" için "biraz yeşilimsi mavi" ve yakut "biraz orangish-kırmızı" arasında değiştiği "biraz morumsu-kırmızı" arasında değişen bir renk tonuna sahip olabilir. Çoğunlukla saf birincil renklere sahip değerli taşlar en değerlidir.Bu taşlar tekerlek diğer renkler sadece hafif bir dokunuş olur.

ton

T bir (aynı zamanda değer ya da hafiflik olarak da bilinir) göreceli hafiflik veya renk koyuluğuna anlamına gelir. Sesi düşünme başka bir yolu, bir renge tarafından emilen ışık yüzdesi gibidir. Tüm ışığı absorbe eden bir taş siyah iken hiçbir renk emen bir taş, beyaz.


Doygunluk 

S aturation (aynı zamanda kroma veya yoğunluğu olarak da bilinir) bir renk miktarına değinmektedir. Doygunluk en önemli renk derecelendirilmesi faktördür.

Doygunluk görselleştirmek yardımcı olmak için, bir bardak su düşünün. Yavaş yavaş mavi mürekkep cam suya eklenir. Renk yavaş yavaş daha derin bir mavi olacak. Diğer bir deyişle, satürasyon su mürekkep miktarı ile orantılı bir şekilde artar. Bir örnek bir olacağını yakut olasılıkla olabilir gibi kırmızı oldu. Bu yakut , maksimum doygunluğu elde etti. Pembe olası hafif gölge ile bir yakut en az doygunluk mümkün. Olurdu Ton T , o yardım görselleştirmek sesi iki gözlük her su dolu düşünün. Her bardağa renkli mürekkep iki damla ekleyin. İki gözlük şimdi aynı renk ve tona sahip olacak.


 

anlama RenkN kumaşla tek cam mürekkep iki damla ekleyin. Renk aynı, ama şimdi bu cam yüksek bir sesi ve doygunluk sahiptir. Bu cam mürekkep eklemeye devam ederse, sesi ve doygunluk artırmak, ancak bir noktaya olacaktır. Çok fazla mürekkep eklenmesi sonunda siyah doygunluğu bir azalma ile sonuçlanan, renk geçersiz kılar o kadar çok renk kararır.

O verall, açık veya koyu tonlar taşlar orta tonların daha az arzu edilir. Ancak, ideal sesi tonu bağlı olduğunu unutmayın. Sarı yüksek doygunluk her zaman kendisi en yüksek mavi veya mor daha hafif olan, en yüksek yeşil ya da kırmızı daha hafif turuncu yüksek doygunluk, daha hafif olacaktır.










Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız: